265 λομπίστες στην Κύπρο: Τι κάνουν ακριβώς – Έως και τρία έτη φυλάκιση αν δεν τηρούνται οι διαδικασίες (ΒΙΝΤΕΟ)
Η νομική ρύθμιση του lobbying, αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της Κυπριακής Δημοκρατίας για την πάταξη της διαφθοράς.
Όπως εξήγησε στο ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΡΑ η νομικός και μέλος της Αρχής Κατά της Διαφθοράς, Έλενα Πατέρα, ο σχετικός νόμος που ψηφίστηκε το 2022 και τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή τον Μάρτιο του 2024, ήρθε για να καλύψει ένα σοβαρό θεσμικό κενό. Μέχρι πρότινος, οι διαδικασίες επιρροής στη λήψη δημόσιων αποφάσεων γίνονταν συχνά στο παρασκήνιο. Με τη νέα νομοθεσία, η πρακτική αυτή αναγνωρίζεται πλέον ως μια νόμιμη διαδικασία, αρκεί να διέπεται από αυστηρούς κανόνες διαφάνειας, επιτρέποντας στους πολίτες να γνωρίζουν ποιος συναντά ποιον και για ποιο σκοπό.
Κεντρικός πυλώνας αυτής της προσπάθειας είναι το Μητρώο Λομπιστών, στο οποίο έχουν ήδη εγγραφεί 265 εκπρόσωποι ομάδων ειδικού ενδιαφέροντος μέχρι τις αρχές του 2026. Ο λομπίστας ορίζεται ως το πρόσωπο που εκπροσωπεί οικονομικά ή επιχειρηματικά συμφέροντα σε τομείς όπως η ενέργεια, η υγεία ή το περιβάλλον. Για να εγγραφεί κάποιος στο μητρώο, οφείλει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια, όπως η προσκόμιση λευκού ποινικού μητρώου, ενώ για τα νομικά πρόσωπα είναι υποχρεωτική η αποκάλυψη του πραγματικού δικαιούχου της εταιρείας. Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει ότι η εκπροσώπηση συμφερόντων γίνεται επώνυμα και ελεγχόμενα.
Η ευθύνη για τη διαφάνεια δεν βαραίνει μόνο τους λομπίστες αλλά και τους ίδιους τους κρατικούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με την κα Πατέρα, κάθε αξιωματούχος οφείλει, προτού πραγματοποιήσει μια συνάντηση, να ελέγχει αν ο συνομιλητής του είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο. Επιπλέον, οι συναντήσεις αυτές πρέπει να καταγράφονται σε ειδικά έντυπα όπου δηλώνεται ρητά το αντικείμενο της συζήτησης και ο επιδιωκόμενος σκοπός. Η Αρχή Κατά της Διαφθοράς διενεργεί συστηματικούς ελέγχους διασταυρώνοντας τις εξαμηνιαίες αναφορές που καταθέτουν οι λομπίστες με τις αντίστοιχες δηλώσεις των αξιωματούχων, εντοπίζοντας τυχόν κενά ή αποκλίσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η κα Πατέρα στις αυστηρές ποινές που προβλέπει η νομοθεσία για τους παραβάτες. Η μη τήρηση των διαδικασιών, όπως η συνάντηση αξιωματούχου με μη εγγεγραμμένο λομπίστα ή η παράλειψη αναφοράς μιας επικοινωνίας, συνιστά ποινικό αδίκημα. Οι ποινές είναι εξαιρετικά αυστηρές, καθώς προβλέπουν φυλάκιση από έξι μήνες έως τρία έτη και χρηματικά πρόστιμα που φτάνουν τις 30.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις ενδείξεων για παραβίαση του νόμου, η Αρχή διεξάγει προκαταρκτική έρευνα και παραπέμπει την υπόθεση στη Γενική Εισαγγελία. Συνοψίζοντας, η κα Πατέρα υπογράμμισε ότι ο στόχος είναι η καλλιέργεια μιας νέας κουλτούρας λογοδοσίας, όπου κάθε παρέμβαση στη δημόσια πολιτική θα γίνεται με «ανοιχτά χαρτιά».
Δείτε ΒΙΝΤΕΟ: